Üçlü Kararname Atamaları Üzerine Bir Politika Notu (KKTC, 2020–2025)

ESPA İş İklimi Endeksi, dört farklı sektörde faaliyet gösteren şirket yöneticilerinin, son bir ayda gerçekleşen iş durumlarına ve önümüzdeki altı aya yönelik beklentilerine ilişkin değerlendirmelerinin ortalaması alınarak oluşturulmaktadır.

Endeksin başlangıç noktası Kasım 2025 anketinden elde edilen sonuçlardır. Bu sonuçlar 100’e endekslenmiştir. Endeksteki aylık bazda değişim, aşağıdaki grafik ve tabloda görülebilir.

ESPA İş İklimi Endeksi (Kasım 2025 – Şubat 2026)

KISA DEĞERLENDİRME (Kasım 2025 – Şubat 2026)

Aralık 2025: ESPA İş İklimi Endeksi, aralık ayında, kasım ayına göre artış göstererek 104,4 puan seviyesine yükselmiştir. Şirketlerin mevcut iş durumlarına dair değerlendirmelerindeki ve gelecek altı aya ilişkin beklentilerdeki iyileşme, genel ekonomik görünümü pozitife çevirmiştir.

Ocak 2026: Endeks, ocak ayında 111,8 puana yükselerek yıla güçlü bir başlangıç yapmıştır. Katılımcıların mevcut iş durumlarına yönelik değerlendirmelerinde çok hafif bir gerileme gözlense de gelecek altı aya dair beklentilerdeki güçlü iyimserlik endeksi yukarı taşımaya yetmiştir.

Şubat 2026: Yıla olumlu beklentilerle başlansa da şubat ayında belirgin bir gerileme gözlenmiş, ESPA İş İklimi Endeksi, 111,8 puandan 105,8 puana gerilemiştir. İş iklimindeki gerileme, şubat ayının son gününde başlayan İran savaşının etkisiyle beklentilerin negatife dönmesinin yanı sıra, mevcut iş durumuna ilişkin değerlendirmelerdeki hafif kötüleşmeden kaynaklanmıştır.

SEKTÖREL SEYİR

Her sektör için denge değerindeki aylık değişim aşağıdaki grafik ve tabloda görülebilir.

HESAPLAMA YÖNTEMİ

ESPA İş İklimi, hizmet, toptan ve perakende ticaret, imalat ve inşaat alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin yöneticilerinin katılımı ile oluşmaktadır. Şirketlerden mevcut iş durumlarını "iyi", "tatminkâr" veya "kötü" olarak; gelecek altı aya ilişkin beklentilerini ise "iyiye gitmesini bekliyorum", "aynı kalmasını bekliyorum" veya "kötüye gitmesini bekliyorum" şeklinde değerlendirmeleri istenmektedir.

Mevcut iş durumuna ilişkin denge değeri şu şekilde hesaplanmaktadır: Önce "iyi" ve "kötü" yanıtı veren şirketlerin cevapları çalışan sayılarına göre ağırlıklandırılmakta, sonra da bunlar birbirinden çıkarılmaktadır. İyi diyenlerin ağırlıklı toplamı daha yüksekse sonuç pozitif, kötü diyenlerin ağırlıklı toplamı daha yüksekse sonuç negatif çıkmaktadır. Beklentilere ilişkin denge değeri de benzer şekilde hesaplanmaktadır: Burada, "iyiye gitmesini bekliyorum" ve "kötüye gitmesini bekliyorum" yanıtlarının arasındaki farka bakılmaktadır. Her iki hesaplamada da nötr yanıtlar ("tatminkâr" ve "aynı kalmasını bekliyorum") dikkate alınmamaktadır.

Mikro veriler temelinde denge yöntemi kullanılarak hesaplanan zaman serileri -100 ile +100 arasında değişmektedir. Denge değeri hesaplamasında 0 (sıfır) noktası, pozitif ve negatif görüşlerin tam olarak dengelendiği "eşik" değerini ifade eder. Denge değerinin 0'ın üzerinde olması, olumlu görüş bildiren şirketlerin ağırlıklı oranının olumsuz görüş bildirenlerden daha yüksek olduğunu göstermektedir. Değerin artması, pozitif eğilimin güçlendiğine işaret eder. Buna karşılık, 0'ın altındaki değerler kötümser görüş bildiren şirketlerin ağırlıklı oranının iyimserlere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu durum, sektörde olumsuz bir eğilime işaret etmektedir.

İş iklimi, mevcut iş durumu ve beklentilere ilişkin denge değerlerinin dönüştürülmüş ortalamasıdır. Bu değerler, endeksin hesaplanmasında Kasım (2025) ayına göre normalize edilmektedir.

KATILIMCI SAYISI

Kasım 2025 – Şubat 2026 dönemini kapsayan pilot çalışmada anketler toplam 256 şirket yöneticisine gönderilmiş, bunların 125'i en az bir kez ankete katılım sağlamıştır.

Sektörel bazda ankete katılım gösteren şirket sayısı aşağıdaki tabloda görülebilir:

Ankete katılan şirketlerin sayısı kadar büyüklükleri de dikkate alınmaktadır. Bu doğrultuda, endeksin hesaplanmasında çalışan sayıları esas alınarak ağırlıklandırma yapılmaktadır.

Ankete katılan şirketlerin sektörel bazda toplam çalışan sayıları ve bunların genel endeks içerisindeki yüzdelik payı aşağıdaki tabloda görülebilir.